از راه خدا خرج مىكنند و به زودى افسوس آن را مىخورند و زان پس شكسته ز مسلمان خواهند بود 37 و آن كسان كه كافر شدند همگى به دوزخ فراهم مىشوند ، 38 چه خدا پليد و پاكيزه را ز هم جدا كند و پليدان را بر هم انباشته نمايد و به دوزخ جاى دهد كه اين گونه مردم از زيان ديدگانند . جهت نزول : مجمع البيان : آيت 36 و 37 و 38 « إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا » تا « هُمُ الْخاسِرُونَ » بعضى گفته‌اند براى مخارج جنگ بدر نازل شد كه دوازده نفر عهده دار غذاى قشون بودند و هر كدام روزى ده شتر براى خوراك عدّه ى آنها سر مىبريدند اين آيه آن عمل را معرّفى مىكند ، مجاهد و سعيد بن جبير گفته‌اند : در توصيف ابى سفيان است كه براى جنگ احد ، دو هزار نفر از مردم غلام و تحت - الحمايه كه از قبيله ى معيّن و صاحب نام و نشان نبودند به مزدورى گرفت ، به علاوه آنچه از اعراب ممكن شد براى جنگ احد جمع شدند ، اين آيه چنانچه ترجمه شد در توصيف آنها است . ترجمه ى دو آيت ديگر : 39 اى محمّد به اين كافران بگو : [ هنوز وقت باقى است كه از كفر و بدخواهى ] اگر دست بدارند گذشته شان آمرزيده است ولى اگر شيوه ى خود را ز سر بگيريد به سرنوشت گذشتگان گرفتار مىشوند [ كه كشته شوند و يا باسارت بروند ] 40 و شما مسلمانان با كافران بجنگيد تا همگى به دين حقّ و راه راست باشند و اختلاف و دو دستگى در مردم نماند آنگاه اگر اين كج انديشان از روش خود دست بدارند خدا بينا است به آنچه شما آدميان كنيد 41 و اگر [ كفار ] سرباز زدند و پشت كردند پس بدانيد كه خداوند يار شما و بهترين يار و تواناترين ياور است . سخن مفسّرين : « وَإِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ » 30 مجمع : يعنى عتبه و شيبه و ابو جهل و نضر بن حارث و ابو البخترى و اميّة بن خلف كه در كار تو و نابوديت شور مىكردند . « لِيُثْبِتُوكَ » 30 مجمع : ابن عبّاس و مجاهد و ديگران گفته‌اند : يعنى تو را ببند كنند تا در خانه بگذارندت و يا در حبست كنند .